Is airco-onderhoud wettelijk verplicht?

Wat de wet wel vraagt

Koudemiddel is de stof die in je airco de warmte verplaatst. In een split is dat meestal een F-gas, een broeikasgas met fluor, zoals R32. De regels daarvoor staan in de Europese F-gassenverordening, Verordening (EU) 2024/573, en die geldt in Nederland rechtstreeks. Een verplichte onderhoudsbeurt staat er niet in.

Wat er wel in staat, is een lekcontrole. Zit er 5 ton CO2-equivalent of meer aan koudemiddel in een installatie, dan moet een gecertificeerde monteur hem op lekken controleren. Tot 50 ton is dat minstens elke twaalf maanden, of elke twee jaar als er een lekdetectiesysteem in zit.

Voor een airco thuis komt het daar meestal niet van. De overheid schrijft zelf dat die lekcontrole maar bij een beperkt deel van de apparaten in huis geldt: die met relatief veel koudemiddel met een sterk broeikaseffect.

In Nederland verbiedt het Besluit gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen het overtreden van deze Europese regels, en het regelt de certificaten. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht.

En die 3 kilo dan?

Je leest soms dat een lekcontrole verplicht is vanaf 3 kilo koudemiddel. Dat was de regel tot 2015. Toen kwam de grens van 5 ton CO2-equivalent, met tot eind 2016 nog een uitzondering voor apparatuur onder de 3 kilo.

Bij de lekcontrole komt de 3 kilo in de huidige verordening alleen nog voor als uitzondering. Hermetisch gesloten apparatuur in een woning, met minder dan 3 kilo en een etiket dat zegt dat hij hermetisch gesloten is, hoeft niet op lekken gecontroleerd te worden. Hermetisch gesloten wil zeggen: alle delen met koudemiddel zijn al in de fabriek dichtgemaakt.

Wat je als eigenaar wél moet

Een beurt is niet verplicht, maar zonder plichten ben je niet. Volgens de overheid ben je als eigenaar van een airco doorgaans de ‘exploitant’ uit de verordening. Dat betekent:

• je doet wat redelijkerwijs kan om te voorkomen dat er koudemiddel weglekt
• wordt er een lek gevonden, dan laat je het zonder onnodige vertraging maken
• werk aan het koudemiddel laat je doen door een gecertificeerde monteur bij een gecertificeerd bedrijf
• doe je de airco weg, dan wint een gecertificeerde monteur eerst het koudemiddel terug

Heb je een grote installatie, bijvoorbeeld in een VvE of een bedrijfspand? Lees dan hoe het zit met de lekcontrole en het logboek.

Waarom mensen het toch laten doen

Ook de overheid schrijft dat er ‘andere, bovenwettelijke, redenen’ kunnen zijn om toch een onderhoudscontract te willen. Milieu Centraal raadt aan een split-airco regelmatig te laten schoonmaken, zodat hij zuinig en goed blijft werken, en te laten checken of er koudemiddel weglekt.

Kijk ook naar je garantie. Sommige fabrikanten stellen onderhoud als voorwaarde, andere alleen voor een verlengde garantie. Het staat in de garantievoorwaarden van je merk.

Wat je zelf kunt doen

• kijk op het etiket welk koudemiddel erin zit en hoeveel
• houd het buitendeel vrij: zet er niets tegen of voor
• kijk in de handleiding wat de fabrikant je zelf laat schoonmaken
• bewaar de garantievoorwaarden en de bon van elke beurt

Wat je niet zelf doet

• werken aan de leidingen, aansluitingen of ventielen met koudemiddel
• koudemiddel kopen, ook niet online
• een split-airco aansluiten

Alleen kijken: steek geen handen of voorwerpen in de airco.